Kreativnost se može definisati kao mentalni fenomen, sposobnost i/ili oru|e za stvaranje (postepeno razvijanje), inovaciju, inspiraciju ili uvid. Popularna psihologija ga generalno vezuje sa desnim ili čeonim dijelom moždane aktivnosti ili, još konkretnije sa lateralnim mišljenjem, odnosno rješavanjem problema.

Domet kreativnosti

Me|u raznim oblicima umjetničkog izraza, može se postaviti okvir (kontinuum) koji se proteže od “interpretacije” do “inovacije”. Ustanovljeni umjetnički pokreti i žanrovi svrstavaju praktičare na “interpretativni” kraj skale, dok originalni mislioci streme ka “inovativnom“ polu. Obratite pažnju kako mi konvencionalno očekujemo da neki “kreativni“ ljudi (plesači, glumci, svirači u orkestrima) izvode, dok drugima dozvoljavamo (pisci, slikari, kompozitori) više slobode da izraze nešto novo i različito.

Danas, u očima nekih ljudi, kreativnost predstavlja centralnu aktivnost rastućeg sektora globalne ekonomije- tzv. “kreativne industrije“- kapitalističko stvaranje (prilično nejasno) bogatstva kroz stvaranje i istraživanje intelektualnog vlaasništva ili kroz pružanje kreativnih usluga. Profesionalni “kreativci“ nemaju monopol nad konceptom kreativnosti. Rješavanje problema, uopšteno govoreći, može zahtijevati kreativan um. Poslodavci mogu više cijeniti advokate, računovo|e, ljude u prodaji i druge ako su u stanju koristiti “kreativan“ pristup u svom radu. Fraze poput “mišljenje van šablona“ ili “mišljenje van kalupa“ najbolje izražavaju ovu ideju.

Kreativnost se može analizirati prema mjestu na kojem se javlja. Postoje različiti načini na koje se može izraziti kreativnost:

• Stvaranje nečega potpuno novog

• Kombinovanje ideja na nov način

• Pronalaženje novih načina upotrebe već postojećih ideja

• Primjena postojećih ideja na nove (drugačije) ljude

• Kombinacija svega navedenog

Prvi slučaj se javlja relativno rijetko.

Aaahhh, ah ha i ha ha

U ^inu stvaranja Artur Kestler (Arthur Koestler) navodi tri tipa kreativnog pojedinca: umjetnik, mudrac i šaljivdžija. Pol Birč i Brajan Kleg (Paul Birch and Brian Clegg, Crash Course in Creativity, 2002) su ova tri tipa kreativnosti nazvali “aaahhh“, “ah ha“ and “ha ha“. Umjetnik stvara ljepotu ili izazov (aaahhh), mudrac stvara ideje ili rješenja (ah ha), a šaljivdžija stvara humor (ha ha). Oni koji vjeruju u ovo trojstvo smatraju da su sva tri elementa neophodna u poslovanju i mogu se prepoznati u “istinski kreativnim” kompanijama.

Odnos prema kreativnosti

Poput majčinstva i pite s jabukama, kreativnost se u teoriji izuzetno cijeni, ali u praksi je često predmet ismijavanja. Popularne legende doživljava kreativnost poput izbjeglice koja služi autsajderima sa maštom- stabilno društvo više voli da većina njegovih gra|ana poštuje konvencije i “ne ljulja brod”. Slično tomu, menadžer ljudskih resursa (zapošljavanja) može izjavljivati pohvale o kreativnosti i inovatiovnosti, a istovremeno odbijati da primijeni radikalno različite i potencijalno ometajuće načine rada.

Ambivalentan odnosa prema kreativnosti obično potiču iz percepcije kreativnog procesa koji je posljedica konzurmiranja droga kako bi se stvorile vizije; ili jednostavno iz posmatranja kreativnosti kao ekcentričnog ponašanja koje je izvan glavnih tokova, konvencionalnih tradicija i navika.